Đau thần kinh tọa: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Thần kinh tọadây thần kinh dài nhất cơ thể chạy dọc từ phần thắt lưng xuống dưới bàn chân. Đau thần kinh tọa là hiện tượng xảy ra khi dây thần kinh hông to bị chèn ép gây ra những cơn đau nhức dữ dội ở phần đùi và lan nhanh tới các chi ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt sống hàng ngày của mỗi người bệnh. Do đó chúng ta cần tìm hiểu kỹ về nguyên nhân và triệu chứng của bệnh để có những biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

Bài viết sau đây mình sẽ tóm gọn tất cả những điều liên quan tới đau thần kinh tọa, mời các bạn cùng chú ý theo dõi nhé!

1. Đau thần kinh tọa là gì?

Dây thần kinh tọa là dây thần kinh kéo dài khắp phần dưới của cơ thể, có chức năng giúp cơ thể vận động, di chuyển và giữ thăng bằng.

Đau thần kinh tọa là gì?

Khi dây thần kinh tọa bị chèn ép hay tổn thương sẽ gây ra tình trạng đau thần kinh tọa, biểu hiện thường kéo dài và được kiểm soát khi điều trị trong khoảng từ 4- 10 tuần.

Đau thần kinh tọa gây cho người bệnh những cảm giác khó chịu và đau nhức bắt đầu từ phần hông, sau mông, các khoeo chân cho tới các bộ phận bên dưới cơ thể. 

Người bị đau thần kinh tọa sẽ luôn mệt mỏi vì những cơn đau nhức hành hạ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống sinh hoạt hàng ngày cũng như công việc. Bệnh để lâu ngày có thể gây ra nhiều các biến chứng nguy hiểm.

Đau thần kinh tọa không phải là một loại bệnh mà chỉ là những biểu hiện của các bệnh lý về dây thần kinh, do đó cần phát hiện và điều trị sớm để đạt được hiệu quả cao.

2. Triệu chứng của bệnh đau thần kinh tọa

Tùy thuộc vào từng nguyên nhân khác nhau mà biểu hiện ban đầu của bệnh đau thần kinh tọa cũng khác nhau. Thế nhưng đa số bệnh nhân bị đau thần kinh tọa đều có những triệu chứng sau:

Đau ở phần thắt lưng là dấu hiệu đặc trưng của bệnh đau thần kinh tọa. Các cơn đau kéo đến ngày càng nhiều và lan nhanh xuống tới phần đùi và bắp chân gây ra cảm giác nhức mỏi, tê cứng chân khó di chuyển.

Triệu chứng của bệnh đau thần kinh tọa

Các cơn đau có thể bắt đầu ở giữa phần cột sống, eo lưng cũng có khi lệch về hướng một bên lưng.

Khi người bệnh vận động bằng cách cúi người, nghiêng người hay thay đổi tư thế cột sống thì rất khó khăn và đau dữ dội.

Bệnh nhân bị đau thần kinh tọa khi bị va chạm hoặc cơ thể rung lắc khi hắt xì, ho, cười to thì những cơn đau kéo đến nhanh chóng gây ra cảm giác đau nhói ở lưng.

Những cơn đau lan từ vùng lưng, chạy dọc xuống mông, đùi tới gót chân và cũng có thể ngược từ gót chân lên tận lưng.

Nếu bệnh chuyển nặng thì bệnh nhân khó cử động chân, thường xuyên tê bì chân và các ngón chân không linh hoạt.

Khi đau thần kinh tọa lâu ngày, chân bị tê bì mất cảm giác, mất kiểm soát trong việc tiểu tiện, đại tiện và bệnh nhân có biểu hiện teo cơ đùi, mông và chân.

Do đó cần khám sàng lọc thường xuyên để nhận biết bệnh sớm và điều trị kịp thời, tránh để lại các biến chứng nguy hiểm cho cơ thể về sau.

3. Nguyên nhân gây đau thần kinh tọa

Có rất nhiều nguyên nhân gây đau thần kinh tọa, sau đây chúng ta cùng tham khảo một số yếu tố chính nhé:

Một số điều cần biết về bệnh đau thần kinh tọa

Thoái hóa do tuổi tác

Tuổi tác là một trong những nguyên nhân chính gây đau thần kinh tọa. Khi cơ thể già nua theo thời gian thì xương khớp yếu dần và có nguy cơ lão hóa, thoái hóa rất cao.

Khi xương cột sống không còn được chắc khỏe thì cơ thể dễ dàng bị tấn công bởi các ngoại lực từ bên ngoài gây thoát vị đĩa đệm và chèn ép rễ thần kinh gây đau thần kinh tọa dữ dội.

Thoát vị đĩa đệm thắt lưng

Những bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm vùng thắt lưng có nguy cơ bị đau thần kinh tọa cao. Khi bao xơ đĩa đệm bị rách, các nhân nhầy theo đó mà thoát ra ngoài chèn ép lên dây thần kinh làm quá trình lưu thông máu đến thần kinh tọa bị gián đoạn, lâu ngày gây đau lưng và đau thần kinh tọa.

Do đó bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm nên điều trị sớm để tránh biến chứng gây đau mỏi vai gáy, đau thần kinh tọa.

Chấn thương hoặc nhiễm trùng xương cột sống

Chấn thương hoặc nhiễm trùng xương cột sống

Trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày cơ thể bị va chạm và tai nạn gây chấn thương ở vùng cột sống, vùng lưng, vùng mông, đùi, chân thì hiện tượng đau thần kinh tọa sẽ xảy ra.

Khi cơ thể bị chấn thương dây thần kinh tọa sẽ bị suy giảm chức năng của mình, từ đó gây ra các tình trạng như đau mông, hông, chân, tê bì và mất cảm giác ở bàn chân.

Bất kỳ sự tác động nào lên dây thần kinh tọa cũng có thể gây ra đau thần kinh tọa, do đó cần chú ý quan sát và làm việc cẩn thận để tránh trường hợp cơ thể bị đau thần kinh tọa do tai nạn chấn thương.

Phình hoặc lồi đĩa đệm

Giai đoạn đầu của bệnh thoát vị đĩa đệm thì đĩa đệm bị phồng hoặc lồi lên.

Đĩa đệm bị thay đổi cấu trúc và phình ra ngoài, tuy nhiên bao xơ đĩa đệm không bị rách nên nhân nhầy không bị thoát ra ngoài, từ đó phần đĩa đệm phình hoặc lồi ra chèn ép lên dây thần kinh tọa gây ra những cảm giác đau đớn khó chịu cho bệnh nhân.

Hẹp cột sống

Không gian cột sống bị hẹp đi do các bệnh về xương khớp khác như thoát vị đĩa đệm và thoái hóa đốt sống là nguyên nhân gây ra bệnh đau thần kinh tọa.

Khi cột sống bị hẹp sẽ gây chèn ép lực lớn lên các rễ thần kinh xung quanh cột sống trong đó có dây thần kinh tọa sẽ gây ra cảm giác đau thần kinh tọa.

Khối u tủy sống

Những khối u ở phà tủy sống là một trong những nguyên nhân hiếm gặp nhất của bệnh đau thần kinh tọa, những cơn đau chỉ xảy đến khi các khối u lớn và gây áp lực chèn ép lên dây thần kinh sụn hoặc các rễ thần kinh tọa.

Hội chứng Piriformis

Hội chứng Piriformis

Hội chứng đau ở mông có tên khoa học là hội chứng Piriformis, đây là nguyên nhân gây đau thần kinh tọa không phổ biến nên rất ít người biết đến.

Khi các cơ bắp bên trong mông ông bị kích thích nở ra và chèn ép vào dây thần kinh tọa ở hông sẽ gây ra cảm giác đau đớn dữ dội, còn được gọi là đau thần kinh tọa.

Ngoài các nguyên nhân cơ bản trên còn một số nguyên nhân gây đau thần kinh tọa mà bệnh nhân hay chủ quan như thói quen sinh hoạt hàng ngày, thực đơn ăn uống, các hội chứng cơ bắp, rối loạn chức năng khớp, … 

4. Cách phòng bệnh và điều trị bệnh đau thần kinh tọa

Phòng bệnh và chữa bệnh đau thần kinh tọa là những điều rất được quan tâm hiện nay do số bệnh nhân mắc căn bệnh này ngày càng gia tăng. Vậy làm thế nào để phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả nhất thì các bạn cùng chú ý những yếu tố sau nhé!

Cách phòng bệnh và điều trị bệnh đau thần kinh tọa

Cách phòng bệnh đau thần kinh tọa

Phòng ngừa bệnh đau thần kinh tọa sẽ giúp cho bản thân người bệnh không phải suy nghĩ mệt mỏi vì những cơn đau thường xuyên xảy ra, bớt tốn kém chi phí khi điều trị và giúp cơ thể bạn luôn khỏe mạnh để cuộc sống luôn tươi vui hạnh phúc.

Đau thần kinh tọa chủ yếu do bạn mắc các bệnh về xương khớp biến chứng gây ra như thoát vị đĩa đệm và thoái hóa cột sống, do đó bạn có thể tham khảo một số cách phòng ngừa sau đây:

Hạn chế làm việc nặng nhọc

Thường xuyên mang vác các đồ vật nặng sẽ làm cột sống gồng gánh thêm một trọng lượng quá sức cơ thể và dễ bị thoái hóa khớp, tổn thương hệ thần kinh và gây ra bệnh đau thần kinh tọa.

Do đó các chuyên gia khuyên rằng nên hạn chế mang vác những loại đồ nặng, trong những trường hợp bắt buộc phải vận chuyển hàng hóa nặng thì nên chia nhỏ ra để cơ thể không phải chịu trọng lực quá lớn gây tổn thương cột sống ảnh hưởng đến thần kinh tọa.

Đi kiểm tra sức khỏe định kỳ

Kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần rất cần thiết đối với mỗi chúng ta. Khi đi khám định kỳ bạn có thể thông qua đó và biết được mật độ xương, phát hiện điều trị sớm bệnh thoái hóa cột sống, viêm khớp, loãng xương, thoát vị đĩa đệm để điều trị sớm ngăn ngừa bệnh trở nặng gây đau thần kinh tọa.

Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao

Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao

Các môn thể thao như bơi lội, đi bộ và các bài tập thể hình, tập yoga rất tốt cho xương khớp của bạn. Do đó mỗi ngày nên dành cho bản thân thời gian để tập thể dục khoảng 30  phút tới 1 tiếng để cơ thể luôn săn chắc khỏe mạnh.

Những đối tượng là nhân viên văn phòng hay công nhân yêu cầu ngồi hoặc đứng quá lâu cùng một tư thế thì chú ý trong khoảng thời gian giải lao nên đi bộ thả lỏng cơ thể để quá trình lưu thông máu diễn ra bình thường và ngăn ngừa bệnh đau thần kinh tọa cũng như các bệnh về xương khớp.

Duy trì trọng lượng cơ thể thích hợp

Chú ý vào khẩu phần ăn và ác món ăn để cơ thể giảm nguy cơ béo phì do tăng đột ngột lượng chất béo trong đồ ăn.

Bởi vì khi bạn bị béo phì, đồng nghĩa với xương cột sống phải chịu áp lực trọng lượng lớn từ cơ thể, lúc này xương khớp sẽ yếu dần đi và tình trạng thoái hóa diễn ra nhanh hơn. Khi xương thoái hóa sẽ chèn ép lực lên dây thần kinh gây đau thần kinh tọa.

Cách điều trị bệnh đau thần kinh tọa

Đau thần kinh tọa là loại bệnh rất phổ biến hiện nay, tỷ lệ bệnh nhân mắc đau thần kinh tọa ngày càng trẻ hóa. Khi mắc bệnh đau thần kinh tọa nếu bệnh nhân chủ quan dễ gây ra các biến chứng, làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh xương khớp.

Chúng ta có thể điều trị bệnh đau thần kinh tọa theo một số cách sau đây:

Theo Tây y

Y học ngày càng phát triển hiện đại nên có rất nhiều phương pháp chữa đau thần kinh tọa bằng tây y như:

Sử dụng thuốc Tây y

Sử dụng thuốc Tây y

Đây là phương pháp giúp điều trị giảm bớt những cơn đau dữ dội do đau thần kinh tọa hành hạ, tuy nhiên chỉ có thể giảm bớt triệu chứng chứ không điều trị dứt điểm được bệnh nên bệnh dễ tái phát.

Các loại thuốc thường được sử dụng như thuốc giảm đau Aspirin, thuốc kháng viêm không steroid, thuốc có chứa corticoid. Khi uống loại thuốc này khả năng gây tác dụng phụ đối với các bộ phận khác trong cơ thể như gan, mật, phổi cao. Do đó cần chú ý liều lượng và cách dùng, khi thấy bản thân bồn chồn, buồn nôn và mệt mỏi sau khi sử dụng thuốc cần đi gặp bác sĩ chuyên ngành để có hướng điều trị thay thế.

Điều trị bằng phẫu thuật ngoại khoa

Điều trị bằng phẫu thuật ngoại khoa

Phẫu thuật là phương pháp cuối cùng bắt buộc phải lựa chọn khi đau thần kinh tọa diễn biến theo chiều xấu và nặng hơn, các cơ chân teo lại, cơ thể mất hoàn toàn sự vận động do liệt chân.

Có hai hình thức phẫu thuật là mổ hở và sử dụng tia laser trong quá trình phẫu thuật, tùy vào điều kinh tế mà bạn có thể chọn cho mình phương thức mổ phù hợp.

Tuy nhiên cần suy nghĩ và đưa ra lựa chọn thật kỹ khi quyết định phẫu thuật ngoại khoa, bởi vì quá trình mổ có thể gây mất máu nhiều và nhiễm trùng, ảnh hưởng nghiêm trọng tới tình hình sức khỏe về sau.

Ngoài ra phương pháp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng cũng rất phổ biến hiện nay, bằng cách sử dụng nhiệt, sử dụng thủy hay điện để trị liệu.

Bạn có thể áp dụng thêm các bài tập vận động ngón cái chân, vận động cột sống để giúp làm giãn các cơ thụ động và ngăn những cơn đau thần kinh tọa kéo đến.

Để đạt được hiệu quả cao trong công cuộc điều trị bạn cần chú ý tuân theo lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa để sớm khắc phục được tình trạng đau thần kinh tọa.

Sử dụng các bài thuốc nam

Sử dụng các bài thuốc nam

Sử dụng các thảo dược từ thiên nhiên để chữa đau thần kinh tọa không còn là điều xa lạ đối với tất cả những bệnh nhân bị hành hạ bởi những cơn đau thần kinh tọa gây ra.

Một số loại cây lá thường dùng như cây chìa vôi, xương rồng, lá lốt… Bạn có thể dễ dàng tìm thấy những loại thần dược này trong môi trường sinh hoạt hàng ngày hoặc mua ở tiệm thuốc nam.

Tùy vào từng loại thuốc và liều lượng bạn sử dụng hàng ngày mà thời gian chữa trị của bạn có thể kéo dài từ 1-4 tuần.

Bên cạnh việc sử dụng những bài thuốc gia truyền để chữa trị, bệnh nhân bị đau thần kinh tọa cũng cần có chế độ chăm sóc về dinh dưỡng thật đầy đủ, ăn đủ chất và kiêng những thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, chất kích thích và chất độc hại cho cơ thể.

Trên đây là những thông tin cơ bản về bệnh đau thần kinh tọa, doctortama hy vọng sẽ mang đến cho các bạn những kiến thức bổ ích. Chúc mọi người luôn vui vẻ và mạnh khỏe.

Xem thêm: Bệnh gai cốt sống

Bài viết liên quan

Bài viết cùng chuyên mục