Ung thư da: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Ung thư da là loại bệnh rất phổ biến hiện nay do các tia cực tím (tia UV) có trong ánh sáng Mặt Trời gây nên. Từ những năm 80 trở lại đây, số người mắc bệnh ung thư da càng ngày càng tăng cao và nguy cơ tử vong cũng tăng dần. Đây được xem là căn bệnh nguy hiểm gây phá hủy diện mạo và nhan sắc trong thời gian rất ngắn. Để hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng cũng như biện pháp phòng tránh thì chúng ta cùng nhau tìm hiểu trong bài viết sau đây nhé!

1. Bệnh ung thư da có nguy hiểm?

Bệnh ung thư da là căn bệnh dễ chữa trị nhất trong các loại bệnh ung thư. Hàng năm số bệnh nhân ung thư da gia tăng ngày càng nhiều. 

Bệnh ung thư da có nguy hiểm?

Theo thống kê, ở nước Anh mỗi năm có hơn 70.000 bệnh nhân mắc ung thư da, tuy nhiên con số thực tế thì chắc hẳn cao hơn rất nhiều đấy nhé!

Những vùng địa lý chịu sự bức xạ của các ion mặt trời, các tia cực tím mạnh thì số nạn nhân mắc bệnh ung thư da cũng theo đó là tăng cao.

Ung thư da nếu không phát hiện sớm và chữa khỏi thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hình thể bên ngoài như: da xấu, da sạm, đen, da sẹo rỗ gây mất tự tin khi giao tiếp với xã hội bên ngoài.

2. Các loại ung thư da và dấu hiệu nhận biết

Khi bạn nhìn thấy một vùng da bị biến dạng như viêm loét, tróc vảy, nổi nốt đỏ hay mụn mủ thì rất có thể bạn đã bị ung thư da.

Các loại ung thư da và dấu hiệu nhận biết

Ung thư da được phân ra thành 3 loại chính : ung thư tế bào hắc tố, ung thư tế bào sừng và ung thư tế bào đáy. Tùy thuộc vào từng loại bệnh mà biểu hiện bên ngoài cũng khác nhau chúng ta có thể dựa theo dấu hiệu để nhận biết đang trong tình trạng nào và từ đó tìm giải pháp khắc phục.

Ung thư tế bào đáy

Ung thư tế bào đáy

Trên vùng da mặt, da cổ và 2 bên tai xuất hiện nhiều các đốm nhỏ như khối u làm da trông xấu xí. Những khối u này màu đỏ hoặc nâu khi mọc trên lưng hoặc ngực.

Khi những khối u bất thường này phát triển nhanh sẽ làm làn da sần sùi, tróc vảy. Nếu chúng vỡ ra sẽ tạo thành những vết viêm loét trên vùng da gây đau đớn, khó chịu và để lại sẹo gây xấu xí làn da bạn.

Các loại hạch và khối u này thường không di căn nên không quá nguy hiểm.

Ung thư tế bào sừng

Ung thư tế bào sừng

Ung thư tế bào sừng thường xuất hiện nhiều trên phần da đầu.

Các hạch và khối u mọc trực tiếp từ những vết thương cũ như vết sẹo, vết bỏng và các vết mụn mủ sưng tấy.

Khối u sần sùi, có dịch trắng và dễ chảy máu. Khi u phát triển nhanh có thể xâm lấn vào hệ thống não bộ gây biến dạng sọ não và bộ nhiễm trầm trọng.

Những khối u này di căn nhanh xuống các vùng cổ, tạo hạch dưới tai, hạch dưới cằm và hàm. Các hạch này có thể di chuyển hay cố định, hạch to, chắc.

Ung thư tế bào hắc tố

Ung thư tế bào hắc tố

Xuất hiện trên các bộ phận cơ thể, nơi có nốt ruồi hay nơi vùng da bình thường cũng sẽ có nguy cơ bị ung thư da.

Các khối u và hạch có màu nâu hay những đốm màu sậm, xám.

Các nốt ruồi bị viêm nhiễm, loét ra và chảy máu.

Các vùng da bình thường bỗng nhiên có vết loét nhỏ sau lan rộng. Bên trong những vết loét có màu đỏ, trắng, màu xanh đen hoặc xanh đậm.

Trong lòng bàn tay, lòng bàn chân và các ngón tay, ngón chân có những vết loét màu vàng sậm gây đau nhức, khó chịu.

Ngoài 3 loại chính ra, ung thư da còn có những loại rất hiếm gặp như : Kaposi sarcoma, ung thư da tuyến bã nhờn, ung thư tế bào Merkel. Những dấu hiệu nó để lại khá giống với bệnh lý khác nên thường nhầm lẫn: viêm da, mọc các nốt đỏ cứng không đau, các vết thâm tím xuất hiện trên da mà không để lại cảm giác khó chịu.

2. Nguyên nhân gây ung thư da

Để nói về nguyên nhân gây ung thư da thì nhiều vô số kể, từ tự nhiên tới khoa học và đời sống sinh hoạt hàng ngày như:

Nguyên nhân gây ung thư da

Da tiếp xúc thường xuyên với phóng xạ

Bức xạ tia cực tím: Những người nông dân, ngư dân hay công nhân cầu đường thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và các đèn phát tia tử ngoại như đèn hồ quang cacbon, thủy ngân, thạch anh là đối tượng dễ mắc bệnh ung thư da nhất do các tia cực tím trong ánh sáng mặt trời quá cao.

Bức xạ ion hóa: Thời gian đầu mới tiếp xúc trực tiếp với các ion hóa da sẽ chưa có những tổn thương ngay. Chỉ sau khoảng 10-15 năm, da mới bắt đầu lão hóa nhanh và ung thư da.

Di truyền gia đình

Trong gia đình từng có tiền sử bị các hội chứng liên quan về da cũng rất có nguy cơ bị ung thư da:

  • Bệnh xơ da nhiễm sắc: đột biến lặn các nhiễm sắc thể tiếp xúc nhiều với tia cực tím. Khi các vùng da có nguy cơ bị ung thư, nó sẽ có những tổn thương dễ nhận thấy như da dày, xơ và tróc vảy
  • Hội chứng Torres: Di truyền các loại ung thư tế bào đáy và ung thư tuyến bã nhờn.
  • Hội chứng Gardner : Các tổn thương u nang bì và u dưới da có nguy cơ di truyền cao.
  • Hội chứng tế bào dạng đáy nơ-vi: sự đột biến nhiễm sắc thể kết hợp với các nang xương hàm và các hốc lõm trong lòng bàn tay, bàn chân.

Bệnh lý bản thân từng có

Khi bản thân từng mắc các bệnh về da và đã từng chữa khỏi cũng có nguy cơ cao bị ung thư da:

  • Tổn thương da: da từng bị chấn thương mạnh, bị viêm loét, các vùng da xăm và vết bỏng có khả năng bị ung thư cao.
  • Nhiễm trùng da: Khi da nhiễm virus HPV rất dễ gây ra ung thư tế bào sừng.
  • Da tàn nhang: những người có các vết nám và tàn nhang nhiều sẽ dễ mắc ung thư da hơn người da mịn, sáng hồng.
  • Suy giảm miễn dịch: trong những lần điều trị hoặc hóa trị làm hệ miễn dịch suy yếu dần sẽ giúp khối u phát triển mạnh và nhanh lan tỏa gây ung thư da.
  • Bệnh dày sừng quang hóa: bệnh nhân thường xuyên tiếp xúc tia cực tím sẽ gây dày sừng quang hóa, tỷ lệ ung thư da từ 2-20%, khi các khối u nhỏ và chưa di căn nếu thay đổi môi trường làm việc, tránh xa bức xạ tia cực tím thì nó có khả năng tự thoái triển.
  • Bệnh Bowen : những người già thường bị các nốt đỏ nhỏ có vảy, 3-5% những người bị bệnh này tiến triển thành ung thư da.

Tiếp xúc trực tiếp hóa chất gây ung thư

Trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày và tố chất công việc thường xuyên phải tiếp xúc với các hóa chất như nhựa than đá, dầu nhờn, thuốc diệt cỏ và nhựa đường nguy cơ mắc bệnh ung thư da cao hơn những người bình thường.,

Ngoài ra, những người dân sống quanh khu vực khu công nghiệp nước dễ bị nhiễm độc tố Asen cũng có khả năng bị bệnh ung thư da rất cao.

3. Đối tượng dễ bị ung thư da

Chúng ta cần chú ý những đối tượng dễ có nguy cơ mắc bệnh ung thư da để có những cách phòng tránh hiệu quả:

  • Những người da trắng: da sẽ yếu hơn, các tia bức xạ dễ xâm nhập vào tế bào da gây ung thư.
  • Người thường xuyên tiếp xúc tia phóng xạ, tia cực tím như: công nhân cầu đường, nông dân thường xuyên bán mặt cho đất bán lưng cho trời là những người có nguy cơ bị ung thư da rất cao.
  • Người từng bị tổn thương da: tai nạn, chấn thương gây loét da, viêm da là những yếu tố gây ung thư da
  • Người có tiền sử gia đình có người bị ung thư da.
  • Những người làm việc trong môi trường chứa nhiều hóa chất độc hại nguy cơ ung thư da 80%.

4. Cách phòng chống ung thư da

Cách phòng chống ung thư da

Để làn da luôn khỏe mạnh và sáng mịn, tránh được các nhân tố gây ung thư thì chúng ta cần:

  • Tránh tiếp xúc trực tiếp với các tia cực tím có trong ánh nắng mặt trời.
  • Không tắm trắng, vì khi tắm sẽ làm mất lớp da sừng bên ngoài, tạo điều kiện cho các yếu tố gây bệnh xâm nhập vào trong cơ thể gây ung thư da.
  • Tắm nắng vào thời gian sáng sớm trước 10 giờ sáng, khi các tia cực tím thấp không gây hại cho cơ thể.
  • Nếu phải làm việc trong môi trường chứa hóa chất độc hại và các tia phóng xạ năng lượng cao thì nên trang bị những vật bảo hộ đầy đủ như gang tay, ủng, khẩu trang, kính, mặt nạ và đồ áo dài tay kín đáo.
  • Khi phải làm việc ngoài trời dưới tia cực tím cao thì nên dùng đồ bảo hộ lao động như nón, giày dép, quần áo dài tay hoặc có điều kiện hãy sử dụng ô dù.
  • Thường xuyên tắm rửa sạch sẽ, loại bỏ các vi khuẩn bám trên da.
  • Khi thấy da có những tổn thương nhỏ, cần vệ sinh và chữa lành sớm tránh để nhiễm trùng da gây tỷ lệ ung thư cao.

5. Các biện pháp điều trị bệnh ung thư da

Dựa vào từng giai đoạn nặng hay nhẹ để có những cách điều trị ung thư da hiệu quả.

Các biện pháp điều trị bệnh ung thư da

Phẫu thuật 

Hầu hết 80% các bệnh nhân ung thư da được điều trị để cắt bỏ khối u.

Sử dụng dụng cụ phẫu thuật đo kích thước khối u và lấy u đủ rộng sao cho diện cắt xung quanh không còn khối u bởi vì nếu sót lại tế bào nhỏ nó cũng có thể phát triển nhanh chóng và di căn ra diện rộng.

Đảm bảo loại bỏ hoàn toàn khối u là chủ yếu, vấn đề thẩm mỹ sẽ được chú ý sau.

Xạ trị

Với các loại ung thư tế bào đáy, phương pháp xạ trị bằng các tia năng lượng ở nhiệt độ cao có thể tiêu diệt và loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư ngang như phẫu thuật.

Tuy nhiên, có thể xạ trị bổ trợ sau khi đã phẫu thuật thành công để ngăn ngừa sót tế bào ung thư.

Hóa trị

Tùy vào mức độ mà sử dụng hóa chất tại chỗ hay hóa chất toàn thân để hóa trị tế bào ung thư.

Đối với ung thư da có độ các tính cao thì nên hóa trị trước phẫu thuật, để giúp teo nhỏ khối u và hạch tạo điều kiện phẫu thuật dễ dàng hơn.

Sau phẫu thuật cũng nên hóa trị để ngăn ngừa tế bào ung thư tái phát.

Nếu trường hợp bệnh nhân bị ung thư da quá nặng, sẽ kết hợp giữa hóa trị và xạ trị giúp giảm triệu chứng và để ngăn tế bào phát triển mạnh hơn.

Điều trị tái phát

Nếu sau khi phẫu thuật mà tế bào ung thư vẫn sót lại và tạo khối u thì có thể lấy u diện rộng hơn và phẫu thuật lần nữa.

Ngoài ra, hóa trị hay xạ trị với những bệnh nhân có sức khỏe tốt cũng là cách điều trị tái phát hiệu quả.

Trên đây là những điều cần biết về bệnh ung thư da, đây là một loại bệnh nan y cực kì nguy hiểm nên cần phải được phòng ngừa và phát hiện sớm để tăng cơ hội sống cho bệnh nhân. Chúc bạn luôn giữ được sức khỏe!

Tham khảo thêm những kiến thức về nguyên nhân, triệu trứng và cách điều trị bệnh ung thư đại tràng qua bài viết sau nhé:

>> Ung thư đại tràng: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Bài viết liên quan

Bài viết cùng chuyên mục