Ung thư lưỡi: Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Chẩn Đoán và Điều Trị

Ung thư lưỡi là loại bệnh ung thư nguy hiểm thường xảy ra ở vùng miệng và xung quanh miệng. Ung thư lưỡi không có triệu chứng nào cụ thể vào giai đoạn đầu cho đến khi bệnh phát tán.

Vậy làm thế nào để biết nguyên nhân, các dấu hiệu ung thư lưỡi và cách điều trị như thế nào?

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu chi tiết về căn bệnh ung thư lưỡi để có thể hiểu rõ và phòng tránh căn bệnh này kịp thời.

1. Bệnh ung thư lưỡi là gì?

Bệnh ung thư lưỡi thường xuất hiện ở nam giới trên 50 tuổi, thế nhưng trong thời gian gần đây, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa hơn. Riêng tại Việt Nam, tỷ lệ người mắc bệnh ung thư lưỡi ngày càng tăng cao

Bệnh ung thư lưỡi là gì?

Ung thư lưỡi là một căn bệnh ác tính gây nguy hiểm thường xảy ra ở vùng miệng và lưỡi. Trong giai đoạn đầu, bệnh thường không bất kỳ dấu hiệu, triệu chứng nào cụ thể. Chỉ đến khi căn bệnh ung thư lưỡi bước vào giai đoạn phát triển nặng thì mới xuất hiện các triệu chứng.

Vì vậy, các người bệnh bị ung thư lưỡi chỉ được chuẩn đoán phát hiện ra khi bệnh đã bước vào giai đoạn muộn.

2. Nguyên nhân của bệnh ung thư lưỡi

Cho đến hiện tại, các chuyên gia vẫn chưa thể tìm ra được nguyên nhân chính xác của ung thư lưỡi là gì.

Nguyên nhân của bệnh ung thư lưỡi

Thế nhưng, vẫn có một vài nguyên nhân được xem là những yếu tố gây ra nguy cơ bệnh ung thư lưỡi đó là: hút thuốc lá, uống nhiều bia rượu, nhai trầu, lười vệ sinh răng miệng...

Về mặt các chất dinh dưỡng: Có thể do cơ thể thiếu các chất như vitamin A, D, E, hoặc thiếu sắt...

Nguyên nhân từ các vi khuẩn, vi sinh vật: các vi khuẩn có khả năng làm thay đổi trực tiếp các gen hay gián tiếp gây ra viêm nhiễm, điều này cũng sẽ gây nguy cơ phát triển thành bệnh ung thư lưỡi. Trong số đó, virus HPV được xem là một trong những nguyên nhân có nguy cơ gây ra bệnh ung thư lưỡi.

3. Triệu chứng của bệnh ung thư lưỡi

Bệnh ung thư lưỡi có những triệu chứng, dấu hiệu nào cụ thể, chúng ta cùng tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.

Giai đoạn đầu

Ở giai đoạn đầu tiên của ung thư lưỡi, hầu như không có các triệu chứng hay dấu hiệu nhận biết bệnh rõ ràng nào để người bệnh có thể nhận biết được, và sẽ làm cho bệnh nhân chủ quan vì dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường khác.

Sau đây là những dấu hiệu thường xảy ra ở giai đoạn đầu mà người bệnh nên chú ý:

Triệu chứng của bệnh ung thư lưỡi

Ở vùng lưỡi có cảm giác khó chịu, giống như đang có dị vật hoặc xương cá đâm vào lưỡi, nhưng chỉ bị một lúc là hết .

Có các vết chấm to nổi ở trên bề mặt lưỡi, lưỡi thay đổi màu lạ, niêm mạc trắng và có các vết loét nhỏ.

 Xuất hiện các cục hạch ở cổ.

Giai đoạn toàn phát

Đối với giai đoạn toàn phát, các dấu hiệu và triệu chứng sẽ xuất hiện rõ ràng hơn và người bệnh có thể nhận biết được. Khi đó, bệnh ung thư lưỡi sẽ làm ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của người bệnh do các triệu chứng sau gây nên:

Đau lưỡi: triệu chứng này hầu hết đều xảy ra ở giai đoạn này. Lúc này, lưỡi sẽ bị đau liên tục, nhất là khi bệnh nhân nói hoặc nuốt nhai thức ăn, thậm chí là có thể cơn đau có thể lên đến tai.

Người bệnh thường xuyên tiết nước bọt nhiều.

Bị hiện tượng chảy máu ở vùng miệng: máu bị chảy ra và lẫn vào cùng nước bọt, khi người bệnh nhổ nước bọt sẽ thấy nước bọt có màu đỏ.

Giai đoạn toàn phát

Hơi thở có mùi hôi khó chịu: điều này xảy ra là do ung thư hoại tử gây nên.

Khó nói chuyện, khó nhai nuốt: bởi vì lưỡi đã bị cố định, làm khít hàm.

Nhiễm khuẩn: người bệnh luôn có dấu hiệu bị sốt, mệt mỏi, chán ăn.

Sụt cân: do người bệnh bị ảnh hưởng bởi các tổn thương nên khó khăn trong việc ăn uống.

Xuất hiện các ổ lở loét lớn ở lưỡi: những ổ loét này sẽ liên tục phát triển và nhanh chóng lây lan gây ảnh hưởng đến sự hoạt động của lưỡi. Bên ngoài ổ loét có một nhân lớn trên lớp niêm mạc lưỡi nhô ra và phía bên dưới sẽ xuất hiện tình trạng hoại tử nếu các lỗ nhỏ li ti khi chúng ta ấn vào sẽ có các chất dịch màu trắng chảy ra.

Giai đoạn tiến triển

Ở giai đoạn này, bệnh ung thư lưỡi sẽ tiến triển nhanh theo chiều hướng tiêu cực hơn. Lúc này, các vết loét sẽ xuất hiện nhiều hơn, các vết loét sẽ tiếp tục đi sâu vào phía bên dưới và lây lan ra khu vực xung quanh dễ gây ra chảy máu và mùi hôi, làm cho bệnh nhân càng trở nên đau đớn hơn nhiều.

Giai đoạn tiến triển

Lúc này, các bác sĩ cần phải thăm khám người bệnh lập tức để có thể kiểm tra, đánh giá sơ bộ độ nguy hiểm của khối u cũng như ảnh hưởng của nó đến các khu vực và các mô xung ở quanh như sàn miệng, amygdale, rãnh lưỡi... 

Việc kiểm tra khám bệnh này sẽ có thể gây ra các cơn đau cho người bệnh, do vậy các bá sĩ thường phải tiêm thuốc gây tê cho bệnh nhân trước khi khám để giảm đau.

Ung thư lưỡi giai đoạn cuối

Ở giai đoạn cuối này, các triệu chứng ung thư lưỡi càng trở nên nghiêm trọng hơn nhiều. Sau đây là các triệu chứng sẽ xuất hiện ở bệnh nhân giai đoạn cuối:

Sụt cân nhanh chóng, điều này có thể chỉ ra rằng bệnh tình đang ngày càng trở nặng hơn.

Bệnh nhân sẽ thường xuyên có cảm giác mệt mỏi hơn bình thường.

Xuất hiện các triệu chứng của rối loạn tiêu hóa như ăn mau no, đầy hơi, chướng bụng sau ăn, khó tiêu, buồn nôn, phân lẫn máu...

Tình trạng sốt kéo dài cho thấy bệnh tình đang ngày càng nghiêm trọng hơn đối với bệnh nhân.

Xuất hiện các hạch di căn ở những vùng như hay dưới cằm, dưới hàm...

Tình trạng tổn thương lưỡi ở các vùng như bờ tự do của lưỡi, mặt dưới lưỡi, mặt trên lưỡi, hoặc ở đầu lưỡi.

Ung thư lưỡi giai đoạn cuối

4. Tiên lượng thời gian sống của người bệnh ung thư lưỡi

Muốn tiêu lượng được thời gian sống của người bệnh ung thư lưỡi cần dựa vào rất nhiều yếu tố liên quan đến bệnh. 

Trong trường hợp khối u đã phát triển, lở loét nhiều sẽ khiến cho bệnh nhân rất đau đớn và khó khăn khi nhai nuốt, nói, cùng với đó là chứng khó thở, mệt mỏi suy yếu. 

Khi khối u đi lây lan vào tận các mạch máu quan trọng ở vùng họng như là động mạch lưỡi sẽ gây nguy cơ chảy máu liên tục, thậm chí là có thể gây tử vong.

Còn các yếu tố khác, sẽ tùy thuộc vào từng giai đoạn của bệnh và cách điều trị hiệu quả của người bệnh, nên các chuyên gia đã tiên lượng theo từng giai đoạn tương ứng với các tỷ lệ sống sau 5 năm như sau:

Giai đoạn I là 56%

Giai đoạn II là 58.3%

Giai đoạn III là 55.4%

Giai đoạn IV là 43.4%

5. Đối tượng nguy cơ của bệnh Ung thư lưỡi

Bệnh ung thư lưỡi thường xuất hiện ở những người trung niên có độ tuổi trên 50, và hầu hết nam giới thường hay bị bệnh này. 

Ngoài ra, những người thường xuyên lười hoặc ít vệ sinh răng miệng, hay hút thuốc lá, uống bia rượu nhiều, hoặc những người bị nhiễm virus HPV... cũng là những đối tượng có nguy cơ cao bị bệnh ung thư lưỡi. 

Đối tượng nguy cơ của bệnh Ung thư lưỡi

6. Phòng ngừa bệnh ung thư lưỡi

Để phòng tránh hiệu quả bệnh ung thư lưỡi, chúng ta cần phải lưu ý những điều như sau: nên giữ gìn vệ sinh răng miệng thường xuyên, hạn chế và tập thói quen bỏ các tật xấu như hút thuốc lá, uống rượu bia, nhai trầu,... để có thể góp phần giảm nguy cơ bị bệnh.

Khi bạn gặp phải bất kỳ các triệu chứng bất thường nào của cơ thể, thì nên đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để có thể sớm phát hiện bệnh và điều trị kịp thời hơn.

7. Các biện pháp chẩn đoán bệnh ung thư lưỡi

Sau đây là các biện pháp có thể chuẩn đoán được căn bệnh ung thư lưỡi mà bạn nên tham khảo:  

Triệu chứng lâm sàng: Các dấu hiệu cơ bản ban đầu sẽ khiến bệnh nhân phải đi khám sẽ giúp các bác sĩ xác định bước đầu để tiến hành các bước thăm khám lâm sàng và rồi chẩn đoán sơ bộ hai vùng đó là khám lưỡi và khám hạch để dễ dàng xác định được các tổn thương của bệnh gây ra.

Các biện pháp chẩn đoán bệnh ung thư lưỡi

Sinh thiết: đây được xem là phương pháp tiêu chuẩn để có thể chẩn đoán chính xác tất cả các loại bệnh ung thư, trong đó có ung thư lưỡi. Mẫu bệnh phẩm được kiểm tra sẽ được lấy nhờ cách áp lam vào chỗ tổn thương của lưỡi hoặc dùng kim nhỏ để chọc và hút các hạch bị nghi ngờ.

Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như chụp X-Quang, siêu âm, CT Scan, MRI  tại vùng miệng để chuẩn đoán được sự di căn của bệnh.

Xạ hình toàn thân: phương pháp này sẽ giúp cho việc phát hiện các di căn lan rộng của bệnh ung thư lưỡi.

8. Các biện pháp điều trị bệnh ung thư lưỡi

Hầu hết các bệnh nhân khi phát hiện ra bệnh đều đã ở trong giai đoạn cuối. Thế nên, việc lập ra kế hoạch để điều trị ung thư lưỡi sẽ phụ thuộc rất nhiều vào bệnh tình cụ thể của bệnh nhân. 

Các triệu chứng gây tổn thương như bị nhú sùi, nhân, vết lở loét… nếu được phát hiện sớm ở giai đoạn đầu thì đều có thể điều trị hiệu quả bằng cách phẫu thuật hay xạ trị. 

Nếu bệnh tình của người bệnh nặng hơn thì việc điều trị sẽ lại trở nên khó khăn và phức tạp hơn, thậm chí là phải kết hợp nhiều phương pháp điều trị khác nhau.

Sau đây sẽ là các phương pháp điều trị bệnh ung thư lưỡi mà chúng ta cần biết:

Các biện pháp điều trị bệnh ung thư lưỡi

Phẫu thuật

Ở giai đoạn đầu: phương pháp phẫu thuật được xem là phương pháp điều trị hữu hiệu nhất nếu bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn sớm chỉ với việc là phẫu thuật đơn thuần. 

Dựa vào đặc điểm của từng khối u như vị trí, kích thước, … để  các bác sĩ sẽ đưa ra những chỉ định phù hợp riêng với từng bệnh nhân cụ thể gồm:

Phẫu thuật cắt rộng u.

Phẫu thuật cắt lưỡi bán phần và vét hạch cổ.

Phẫu thuật cắt nửa lưỡi, cắt nửa sàn miệng, cắt xương hàm dưới, vét hạch cổ và tạo hình.

Giai đoạn muộn: nếu tình trạng bệnh vẫn còn cho phép để phẫu thuật được thì các bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật ngay cho bệnh nhân, hoặc cũng có thể  kết hợp cùng với một hoặc nhiều phương pháp điều trị khác nhau như hóa trị và xạ trị.

Xạ trị

Phương pháp xạ trị đã có vai trò quan trọng trong việc điều trị bệnh ung thư lưỡi cho các người bệnh. Thế nhưng, hạn chế của phương pháp này là những tác dụng phụ trên có thể xảy ra đối với bệnh nhân khi xạ trị như là bị khô miệng, viêm nhiễm miệng, loét da, khít hàm,...  đây là những tác dụng phụ khó có thể tránh khỏi khi dùng phương pháp xạ trị.

Xạ trị đơn thuần: đây là phương pháp xạ trị triệt căn được các bác sĩ chỉ định cho bệnh nhân khi phát hiện bệnh sớm. 

Xạ trị bổ trợ sau phẫu thuật: phương pháp xạ trị này sẽ có tác dụng là để loại trừ những tế bào ung thư còn sót lại sau khi quá trình phẫu thuật đã xong, điều này sẽ giúp mang lại hiệu quả tốt hơn so với việc chỉ phẫu thuật đơn thuần.

Xạ trị

Xạ trị tại chỗ (xạ trị áp sát): bên cạnh các phương pháp xạ trị ở trên, hiện nay còn xuất hiện thêm một phương pháp mới đó là xạ trị áp sát,  phương pháp này sẽ dùng các nguồn phóng xạ áp sát vào khu vực bị tổn thương của ung thư lưỡi để có thể diệt trừ hiệu quả các tổn thương ác tính ngay tại chỗ.

Xạ trị gia tốc toàn não hoặc xạ phẫu bằng dao gamma: phương pháp này dùng để điều trị những tổn thương đã di căn lên não, giúp cho người bệnh ung thư lưỡi có thể cải thiện được chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.

Hóa trị

Hóa trị là phương pháp điều trị được sử dụng các hóa chất để đưa vào cơ thể người bệnh nhằm điều trị triệt để bệnh ung thư, các bác sĩ sẽ chỉ định việc hóa trị theo đường toàn thân hoặc tại chỗ ở động mạch lưỡi. 

Điều này hoàn toàn tùy thuộc vào từng trường hợp bệnh tình cụ thể của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ lựa chọn và ưu tiên sử dụng phương pháp đơn hóa trị hay đa hóa trị để điều trị cho bệnh nhân.

Ngoài ra, hóa trị còn được chỉ định trước khi tiến hành phẫu thuật hay hóa trị tân bổ trợ để làm giảm những tổn thương và hỗ trợ đem lại hiệu quả tốt hơn cho phương pháp điều trị chính. Việc dùng hóa trị trước khi phẫu thuật sẽ đem lại nhiều tác dụng tích cực cho việc điều trị ung thư ở vùng đầu mặt cổ trong giai đoạn cuối.

Trên đây là tất cả những gì mà các bạn có thể nắm rõ về căn bệnh ung thư lưỡi. Qua bài viết này, doctortama.com hy vọng mọi người có thể nhận biết được các nguyên nhân, dấu hiệu ung thư lưỡi và cách điều trị, để từ đó biết cách phòng ngừa và điều trị bệnh kịp thời nhất có thể.

Chúc các bạn sức khỏe!

Xem thêm: Ung thư tuyến giáp: Triệu Chứng, Chẩn Đoán và Điều Trị

Bài viết liên quan

Bài viết cùng chuyên mục