Ung thư máu - Dấu hiệu, nguyên nhân, điều trị các giai đoạn và biện pháp phòng ngừa

Ung thư máu hay còn có tên gọi khác là bệnh máu trắng, đây là một căn bệnh ung thư ác tính nguy hiểm và rất khó có khả năng chữa trị. Bệnh nhân mắc bệnh ung thư máu sẽ rất dễ nhầm những triệu chứng với bệnh cảm cúm, chỉ đến khi bệnh trở nặng mới đi kiểm tra và phát hiện ra. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến ung thư máu và làm thế nào có thể ngăn ngừa được căn bệnh quái ác này chúng ta cùng theo dõi trong bài viết sau.

1. Ung thư máu là gì?

Bệnh máu trắng  hay ung thư bạch cầu, bệnh bạch cầu là những tên gọi chung của bệnh ung thư máu. Đây là một căn bệnh gây tỷ lệ tử vong rất cao, khi mắc bệnh này, lượng bạch cầu trong cơ thể người bệnh sẽ tăng đột biến. 

Ung thư máu là gì?

Thông thường bạch cầu có chức năng chống lại các tác nhân xấu đi vào cơ thể, khử độc, sản xuất kháng thể và bảo vệ cơ thể.

Tuy nhiên khi số lượng bạch cầu tăng đột biến, cơ thể không cung cấp đủ nguồn dinh dưỡng làm thức ăn cho nó nên nó sẽ chuyển sang ăn chính hồng cầu, trong khi hồng cầu có chức năng đưa oxy đến các tế bào trong cơ thể.

Do đó quá trình lưu thông máu sẽ bị trì trệ dẫn đến cơ thể thiếu máu trầm trọng. Sau một thời gian bạch cầu ăn quá nhiều hồng cầu sẽ gây ung thư máu.

Ung thư máu cũng là căn bệnh duy nhất không có khối u trong các loại bệnh ung thư, nguyên nhân gây ra bệnh đến nay vẫn chưa thể chứng minh cụ thể được, thế nhưng có thể do các tác nhân từ môi trường bên ngoài như ô nhiễm không khí, nhiễm hóa chất độc hại và các chất phóng xạ nguyên tử hạt nhân.

2. Triệu chứng của bệnh ung thư máu

Hầu hết bệnh nhân khi mới bị ung thư máu sẽ có những dấu hiệu như những bệnh cảm cúm thông thường, nếu không phát hiện sớm bệnh có cơ hội tiến triển rất nhanh và gây tử vong trong thời gian ngắn. Do đó chúng ta cần chú ý đi khám khi có những dấu hiệu sau: 

Triệu chứng của bệnh ung thư máu

Xuất hiện nhiều đốm đỏ trên da

Khi trên da xuất hiện những đốm đỏ thường xuyên và phát triển khá nhanh thì đây là dấu hiệu tiểu cầu của bạn bị giảm đột ngột, chức năng chính của tiểu cầu là đảm nhiệm nhiệm vụ làm ngăn chặn đông máu và làm chảy máu.

Do đó, khi lượng tiểu cầu giảm nhanh, da của bạn sẽ trông rất xanh xao và nhợt nhạt. Bạn cần đi khám liền để tránh thiếu máu quá nhiều khó kiểm soát và gây tử vong.

Đau các khớp, đau xương

Khi bạch cầu ăn hết các hồng cầu nó sẽ tồn tại ở khắp nơi trong các khớp xương, gây chèn ép làm nhức mỏi xương khớp.

Do đó, bạn không nên chủ quan nếu bị đau xương khớp kéo dài vì rất có thể bạch cầu đang xâm lấn nhanh và cơ thể bạn đang tiến triển theo chiều hướng xấu đấy.

Thường xuyên bị sốt, nhức đầu

Bạch cầu có nhiệm vụ ngăn ngừa và đẩy lùi các sinh vật lạ cũng như vi khuẩn tấn công để bảo vệ cơ thể, tuy nhiên khi nó sản sinh quá nhiều chúng sẽ rất hung dữ và có những tác dụng ngược với chức năng của nó.

Không những không bảo vệ mà nó còn làm giảm đề kháng của cơ thể, dẫn đến bệnh nhân thường xuyên đau đầu, nhức mỏi, sốt và dễ viêm nhiễm các vết thương.

Nếu trong giai đoạn bạch cầu sản sinh nhiều ăn hồng cầu bạn bị chân thương hay tai nạn rất khó phục hồi. Do hồng cầu bị tiêu diệt nên các tế bào sẽ không được cung cấp đầy đủ oxy và thiếu máu lên não gây ra những cơn đau đầu dữ dội, triền miên.

Các vi khuẩn và siêu vi trùng có cơ hội xâm nhập vào cơ thể, lúc này những phản kháng yếu ớt từ cơ thể sẽ gây nên hiện tượng sốt, mệt mỏi, nhức đầu.

Thường xuyên bị sốt, nhức đầu

Sưng hạch, bạch huyết và chảy máu cam

Sưng hạch to là triệu chứng cơ bản của bệnh ung thư máu, đa số những bệnh nhân ung thư máu đều bị sưng hạch bạch huyết rất to.

Thông thường khi bị chảy máu cam ít và không thường xuyên thì chúng ta chỉ nghĩ do thời tiết nắng nóng, cơ thể không thích nghi được với môi trường nên gây chảy máu cam mà không nghĩ rằng chảy máu cam là một triệu chứng hay gặp ở những người bị ung thư máu.

Do đó trong bất kỳ trường hợp nào thấy cơ thể bị chảy máu cam và hay đau nhức đầu thì cần đi khám để sớm phát hiện bệnh và có biện pháp khắc phục hiệu quả.

Mệt mỏi, khó thở

Khi hồng cầu giảm và bạch cầu tăng cao thì lượng oxy lên các tế bào sẽ bị suy giảm gây ra những hiện tượng khó thở, tức ngực và mệt mỏi.

Dấu hiệu này rất dễ nhầm với những bệnh lý về tim mạch do đó chúng ta cần khám sàng lọc kỹ càng để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra.

3. Nguyên nhân gây ung thư máu

Nguyên nhân chính gây ra bệnh ung thư máu là số lượng bạch cầu trong máu sản sinh và tăng nhanh chóng, ăn hết các hồng cầu gây thiếu máu nghiêm trọng. Trong một thời gian dài sẽ có nguy cơ ung thư máu và tử vong.

Nguyên nhân gây ung thư máu

Hồng cầu đảm nhiệm chức năng đưa máu và oxy đến nuôi các tế bào trong cơ thể, do đó khi suy giảm một lượng hồng cầu quá nhiều cơ thể sẽ mất lượng máu lớn, lâu ngày sẽ dẫn đến suy giảm miễn dịch, làm chậm quá trình trao đổi chất và khi bạch cầu ăn quá nhiều hồng cầu sẽ hình thành bệnh ung thư máu.

Một số nhân tố ảnh hưởng làm tăng sinh bạch cầu như:

  • Môi trường bị ô nhiễm, thường xuyên tiếp xúc với các chất phóng xạ, chất hóa học, các bức xạ ở nhiệt độ cao như: bom nguyên tử, quá trình điều trị hóa trị xạ trị kéo dài, chụp CT, X-quang.
  • Có nhiều nghiên cứu đã cho thấy rằng trong một số loài động vật như chim, chuột, trâu bò có khả năng nhiễm virus gây ung thư máu. Khi muỗi đốt những động vật mắc bệnh rồi quay sang đốt lên người chúng ta thì virus cũng theo đó xâm nhập vào cơ thể gây ung thư máu.
  • Theo thống kê, những người sinh sống ở Nagasaki và Hiroshima Nhật Bản, nơi cách vụ nổ bom nguyên tử năm 1945 khoảng bán kính 1-3km có khả năng bị ung thư máu cao.
  • Những người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh ung thư máu cao, trong thuốc lá có chứa rất nhiều chất độc hại đặc biệt là Nicotin, khi nó đi vào trong cơ thể sẽ làm lớp bảo vệ chống vi khuẩn bị tổn thương, đồng thời Nicotin tồn tại lâu trong máu sẽ giúp các tế bào bị tổn thương do chất độc hại sống lâu thêm và nguy cơ phát triển thành ung thư.
  • Khi bệnh nhân dùng tia phóng xạ ở nhiệt độ cao hay dùng thuốc độc hóa trị những căn bệnh khác có nguy cơ sẽ làm rối loạn quá trình sản sinh hồng cầu trong máu, lâu ngày dẫn đến ung thư máu.
  • Bệnh nhân có hội chứng Down hay Tuner  cũng có khả năng mắc bệnh ung thư máu cao.

4. Cách phòng ngừa bệnh ung thư máu

Để giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư máu thì chúng ta cần tuân thủ theo một số điều sau:

Cách phòng ngừa bệnh ung thư máu

Chọn cho mình một môi trường sinh sống học tập và làm việc thật trong lành, không chứa những chất độc hại, không nhiễm phóng xạ và các chất hóa học nguy hiểm. Nếu bắt buộc làm việc trong những mỏ chất phóng xạ, tiếp xúc với tia X thì cần trang bị cho mình những dụng cụ bảo hộ lao động cần thiết.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, ăn nhiều các loại thức ăn chứa đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể, không sử dụng các chất kích thích và những thức uống có cồn như rượu bia, thuốc lá, ma túy tổng hợp.

Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao để tăng cường quá trình chuyển hóa năng lượng và trao đổi chất.

Hạn chế các loại đồ ăn chứa nhiều dầu mỡ, không sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần. Ăn nhiều các loại rau củ và trái cây có chứa nhiều vitamin, khoáng chất.

Với những dụng cụ đồ vật như nước xịt phòng, nước lau sàn nhà, nước hoa và hóa chất mỹ phẩm tiếp xúc trực tiếp vào cơ thể  như: son, phấn, sơn móng tay thì cần có nguồn gốc rõ ràng và độ an toàn cao. Nên sử dụng những mỹ phẩm có nguồn gốc từ những tinh chất thiên nhiên.

Những thực phẩm tốt cho bệnh nhân ung thư máu

Trong giai đoạn ung thư cần bổ sung cho bệnh nhân nhiều dinh dưỡng cần thiết có trong những loại thực phẩm như:

Các loại hải sản tôm cua cá ghẹ, hải sản giúp bồi bổ cho cơ thể lượng canxi rất lớn, ngoài ra còn chứa nhiều dưỡng chất như sắt, magie, photpho giúp ổn định quá trình trao đổi chất.

Các loại rau củ và trái cây như cà rốt, khoai tây, bí đỏ, cà chua, cam, dâu tây, chuối: bổ sung lượng lớn vitamin và chất xơ tốt cho hệ tiêu hóa của bệnh nhân.

Không nên ăn quá nhiều thịt và các loại mỡ động vật vì sẽ làm tăng cholesterol trong máu làm ứ đọng mỡ thừa dẫn đến quá trình lưu thông máu chậm.

Nên hạn chế sử dụng đồ ăn chế biến sẵn, đồ hộp vì trong thức ăn chế biến sẵn có chứa hàm lượng chất bảo quản và chất hóa học cao.

Bên cạnh đó, cần áp dụng chế độ sinh hoạt ăn ngủ đúng giờ, giữ tinh thần thoải mái để kìm hãm sự tăng sinh bạch cầu trong máu.

5. Biện pháp điều trị ung thư máu

Hiện nay chỉ có một phương pháp duy nhất điều trị thành công ung thư máu đó là thay tủy xương.

Biện pháp điều trị ung thư máu

Dùng tủy xương của người khỏe mạnh hiến tặng thay cho bệnh nhân ung thư máu, những người có tủy phù hợp đa số là người nhà bệnh nhân: anh em ruột, bố, mẹ.

Khi thay tủy khỏe mạnh vào sẽ kích thích hồng cầu tăng trưởng và kìm hãm sự gia tăng đột biến của bạch cầu. Thế nhưng khả năng thành công chỉ trong khoảng 10% và khi đã thành công thì khả năng bạch cầu tăng trưởng mạnh ăn hồng cầu cũng có thể tái phát nhanh.

Nếu không thể điều trị thay tủy sống chúng ta cần dùng phương pháp hóa trị liệu để giúp ngăn ngừa các tế bào ung thư phát triển lên não. Giúp kìm hãm sự phát triển của bạch cầu, nếu người bệnh có sức khỏe tốt thì rất có thể tiêu diệt được các bạch cầu vô tổ chức trong 3-6 năm.

6. Những câu hỏi thường gặp về về bệnh ung thư máu

Trong cuộc sống hàng ngày khi phát hiện bản thân hoặc người thân bị ung thư máu, chúng ta sẽ rất tò mò về bệnh và có nhiều câu hỏi được đưa ra. Sau đây mình sẽ giải đáp một số thắc mắc thường gặp về bệnh ung thư máu.

Những câu hỏi thường gặp về về bệnh ung thư máu

Ung thư máu có di truyền không?

Trong các nghiên cứu về sự ảnh hưởng của yếu tố di truyền tới bệnh nhân ung thư máu thì hiện chưa có một kết luận cụ thể nào về việc ung thư máu có di truyền. Theo đó, tỷ lệ di truyền ung thư máu là không xảy ra, hoặc nó chỉ xảy ra rất thấp với những hội chứng di truyền như Down, Tener, , Noonan.

Vậy nên các bạn không nên quá lo lắng vì những đối tượng có người nhà bị ung thư máu chưa chắc đã bị ung thư máu, còn những người có chế độ ăn uống không khoa học và cuộc sống sinh hoạt không lành mạnh dễ mắc ung thư nhiều hơn.

Thế nhưng để có thể kiểm soát bệnh và điều trị sớm thì chúng ta nên đi khám định kỳ thường xuyên để có thẻ phát hiện bệnh trong giai đoạn đầu.

Ung thư máu sống được bao lâu?

Tùy và thời điểm phát hiện ra bệnh và bệnh đang ở giai đoạn nào mới có thể đưa ra kết luận bạn sẽ sống thêm được bao lâu.

Đối với những bệnh nhân phát hiện sớm, khi những bạch cầu mới bắt đầu tăng trưởng nhẹ có thể điều trị và sống thêm khoảng 3-10 năm tùy thuộc vào đề kháng của bệnh nhân. Tuy nhiên hiện nay có phương pháp thay tủy sống đang được nghiên cứu có thể kéo dài tuổi thọ bệnh nhân lên từ 10-15 năm hay 20 năm, có những bệnh nhân khỏi hoàn toàn.

Đối với những bệnh nhân hồng cầu bị tiêu diệt quá nhiều và suy giảm miễn dịch, các chức năng trong cơ thể trì trệ, nguy cơ sự sống được tính bằng ngày bằng giờ. Nếu điều trị khả năng thành công cũng rất rất thấp.

Do đó, chúng ta cần thường xuyên thăm khám bác sĩ nếu có những dấu hiệu của bệnh ung thư máu để phát hiện sớm và có phương pháp điều trị thích hợp.

Ung thư máu có lây không?

Bệnh ung thư máu cũng như những loại bệnh ung thư khác không lây qua đường tiếp xúc giữa người với người, con đường tình dục, từ mẹ sang con hay sử dụng chung đồ đạc dụng cụ.

Do đó khi phát hiện người nhà hay bạn bè bị bệnh ung thư máu, chúng ta cần động viên quan tâm thay vì xa lánh họ, để họ có những tinh thần tốt vượt qua bệnh tật.

Trên đây là những điều cần biết về bệnh ung thư máu, hy vọng sẽ mang đến cho mọi người những thông tin căn bản thật hữu ích! doctortama chúc tất cả các bạn có sức khỏe ổn định và luôn bình an!

Các bạn có thể tham khảo thêm về nguyên nhân, triệu trứng và cách điều trị bệnh ung thư da qua bài viết dưới đây:

>> Ung thư da: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Đánh giá Ung thư máu - Dấu hiệu, nguyên nhân, điều trị các giai đoạn và biện pháp phòng ngừa 9/10 dựa trên 4567 đánh giá.

Bài viết liên quan

Bài viết cùng chuyên mục